Eksponat Miesiąca – kwiecień 2026. Ogień, który chłodzi – paradoks z przełomu XIX i XX wieku

Kwiecień w Muzeum Gazowni Warszawskiej stoi pod znakiem eksponatu, który łączy w sobie elegancję dawnego rzemiosła z zaskakującą technologią. Poznajcie gazową lodówkę absorbcyjną – urządzenie, które chłodzi dzięki ogniu.

Lodówka absorbcyjna wyprodukowana w Niemczech na przełomie XIX i XX wieku działa na zasadzie obiegu amoniaku. Palnik gazowy podgrzewa mieszaninę amoniaku i wody, co powoduje odparowanie amoniaku i jego cyrkulację przez zamknięty układ rur. Skroplony amoniak trafia następnie do parownika, gdzie odparowuje i pobiera ciepło z wnętrza komory chłodniczej – obniżając w ten sposób jej temperaturę. W urządzeniu nie ma ani sprężarki, ani silnika, ani żadnych ruchomych części.

W czasach, gdy lodówka kosztowała kilka miesięcznych pensji, był to przedmiot luksusowy, dostępny wyłącznie dla nielicznych. Dziś egzemplarz ten – o wymiarach 113,5 x 61 x 58 cm, w charakterystycznej żółtej obudowie na zdobionych nóżkach – można podziwiać w naszych zbiorach. To nie tylko świadectwo historii techniki, ale też dowód na to, że najciekawsze wynalazki często działają wbrew intuicji.

Zapraszamy do Muzeum Gazowni Warszawskiej, by zobaczyć ten i inne eksponaty na własne oczy.